Highlight

• ข้อยกเว้นอะไรบ้างเมื่อถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้ ไม่สามารถร้องได้
• เมื่อคำร้องไม่อยู่ในหลักเกณฑ์และวิธีการที่ศาลรัฐธรรมนูญจะรับไว้พิจารณาวินิจฉัยได้  ผู้ร้องจะอุทธรณ์คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญได้หรือไม่

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑  มาตรา  ๔๖  มาตรา  ๔๗  และมาตรา  ๔๘ 

 
          อุทธาหรณ์  รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันกำหนดให้ประชาชนสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญได้  หากเห็นว่าตนถูกละเมิดสิทธิและเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้  เพื่อมีคำวินิจฉัยว่าการกระทำนั้นขัดหรือแย้ง
ต่อรัฐธรรมนูญ  ซึ่งเป็นกลไกทางกฎหมายที่มีวัตถุประสงค์ให้การคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน
มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น  ภายใต้หลักเกณฑ์  วิธีการ  และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
ทั้งนี้  รัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓  ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑  มาตรา  ๔๖  มาตรา  ๔๗  และมาตรา  ๔๘  ได้กำหนดหลักเกณฑ์  วิธีการ  และเงื่อนไขในการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญไว้  สรุปได้ว่า 
          ๑. เมื่อผู้ร้องถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้โดยตรง  และการละเมิดนั้นเกิดจากการกระทำของหน่วยงานของรัฐ  เจ้าหน้าที่ของรัฐ  หรือหน่วยงานซึ่งใช้อำนาจรัฐ  โดยมีข้อยกเว้นว่า
การละเมิดนั้นต้องไม่ใช่ 
๑)  การกระทำของรัฐบาล 
          ๒)  รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กำหนดกระบวนการร้องหรือผู้มีสิทธิขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยไว้เป็นการเฉพาะแล้ว 
          ๓)  กฎหมายบัญญัติขั้นตอนและวิธีการไว้เป็นการเฉพาะ  และยังมิได้ดำเนินการตามขั้นตอนหรือวิธีการนั้นครบถ้วน 
          ๔)  เรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาพิพากษาคดีของศาลอื่น  หรือเรื่องที่ศาลอื่นมีคำพิพากษา  หรือคำสั่งถึงที่สุดแล้ว 
          ๕)  การกระทำของคณะกรรมการตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๑๙๒  และ 
          ๖)  การกระทำที่เกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม  คณะกรรมการตุลาการศาลปกครอง  คณะกรรมการตุลาการทหาร  รวมถึงการดำเนินการเกี่ยวกับวินัยทหาร 
ให้ยื่นคำร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดินภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงการถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพ
          ๒.  เมื่อผู้ตรวจการแผ่นดินได้รับคำร้องแล้ว  ให้ผู้ตรวจการแผ่นดินพิจารณาภายในหกสิบวันนับแต่วันที่รับคำร้อง  และต้องแจ้งผลการพิจารณาให้ผู้ร้องทราบภายในสิบวัน  เมื่อครบกำหนดเวลาดังกล่าว  หากว่าผู้ตรวจการแผ่นดินพิจารณาแล้วไม่ยื่นคำร้อง  หรือไม่ยื่นคำร้องภายในระยะเวลาดังกล่าว  ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำร้อง
ต่อศาลรัฐธรรมนูญได้โดยตรง 
          ข้อเท็จจริงมีอยู่ว่า  นาย ก.  กล่าวอ้างว่าตนเองถูกคำสั่งให้ถอดยศและปลดออกจากประจำการ
จากกองทัพอากาศ  ต่อมาตนได้รับการล้างมลทินตามพระราชบัญญัติล้างมลทินในโอกาสสมโภช
กรุงรัตนโกสินทร์  ๒๐๐  ปี  พ.ศ.  ๒๕๒๖  จึงขอคืนยศและมีคำสั่งให้ผู้ร้องกลับเข้ารับราชการ  แต่ได้รับแจ้งว่า  การล้างมลทินตามพระราชบัญญัติล้างมลทินในโอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์  ๒๐๐  ปี  พ.ศ.  ๒๕๒๖ 
ไม่ก่อให้เกิดสิทธิหรือประโยชน์ในการเรียกขอคืนยศและกลับเข้ารับราชการ  โดยผู้ร้องได้ยื่นคำร้องในประเด็นนี้ต่อศาลรัฐธรรมนูญว่า  คำสั่งที่ให้ถอดยศและปลดผู้ร้องออกจากประจำการ  เป็นคำสั่งที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ 
          ศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำสั่งศาลรัฐธรรมนูญที่  ๔๒/๒๕๕๒  ไม่รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย  เนื่องจากกรณีตามคำร้องไม่อยู่ในหลักเกณฑ์และวิธีการที่ศาลรัฐธรรมนูญจะรับไว้พิจารณาวินิจฉัยได้  แต่ปรากฏว่า  ภายหลังนาย ก.  ได้ยื่นคำร้องในประเด็นเดียวกันกับศาลรัฐธรรมนูญอีก 
คดีมีประเด็นปัญหาว่า  ผู้ร้องจะอุทธรณ์คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญได้หรือไม่
          ศาลรัฐธรรมนูญวางหลักไว้ว่า  รัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดให้มีการอุทธรณ์คำวินิจฉัยและคำสั่งของศาลรัฐธรรมนูญได้  ดังนั้น  ผู้ร้องจึงไม่อาจอุทธรณ์คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญได้  กรณีนี้จึงไม่เป็นสาระอันควรได้รับการวินิจฉัยตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ 
พ.ศ.  ๒๕๖๑  มาตรา  ๔๖  วรรคสาม  กรณีจึงไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์  วิธีการ  และเงื่อนไขตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓  ผู้ร้องไม่อาจยื่นคำร้องดังกล่าวตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓  ได้
          บทสรุป  การยื่นคำร้องตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓  นอกจากจะต้องเป็นกรณีตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนดไว้แล้ว  ยังต้องไม่มีลักษณะเป็นการอุทธรณ์คำสั่งของศาลรัฐธรรมนูญอีกด้วย  (คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญที่  ๓๓/๒๕๖๒)

               
 

More Information

 

• อ่านบทความเต็มเรื่อง “รู้หรือไม่?  คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญไม่สามารถอุทธรณ์ได้”
• ติดตามเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับศาลรัฐธรรมนูญ กฎหมายรัฐธรรมนูญ และสิทธิเสรีภาพของประชาชนภายใต้รัฐธรรมนูญ ได้ทุกช่องทาง
• LINE Official Account สนง.ศาลรัฐธรรมนูญ: @occ_th
• เว็บไซต์ สนง.ศาลรัฐธรรมนูญ: www.constitutionalcourt.or.th

#ศาลรัฐธรรมนูญ #สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ